میانگین هزینه لوازمالتحریر از سال ۱۳۹۶ تا کنون حدود ۳۵ برابر شده است. موضوعی که در نهایت نتیجه آن در افزایش «فقر آموزشی» نمایان میشود...
اگر مدتی است از بازار لوازمالتحریر دور بودهاید، احتمالا از مواجهه با قیمتهای جدید شگفتزده میشوید. دفتر، مداد، خودکار و چند وسیله ساده نقاشی زمانی جزو خریدهای کماهمیت سبد خانوار بودند؛ خرجهایی که معمولاً با نزدیکشدن مهر انجام میشد و بعد برای چند ماه فراموش میشد. حالا اما همین اقلام ساده میتوانند بخش قابلتوجهی از بودجه یک خانواده را تمام کنند. قیمت یک دفتر ۱۰۰برگ ساده در بازار امروز به بیش از ۳۰۰هزار تومان میرسد؛ رقمی که فقط یکی از چندین قلم مورد نیاز یک دانشآموز است. دادههای مرکز آمار ایران از هزینه و درآمد خانوار نشان میدهد در کمتر از یک دهه، مبلغی که خانوادههای دارای فرزند برای خرید لوازمالتحریر پرداخت میکنند، چندین برابر شده است. از ۲۳هزار تومان تا نزدیک ۳۰۰هزار تومان محاسبات زومان براساس دادههای طرح هزینه و درآمد خانوار مرکز آمار نشان میدهد در سال ۱۳۹۶، خانوارهای دارای عضو زیر ۱۸سال به طور متوسط ماهانه حدود ۲۲هزار و ۷۰۰تومان برای انواع لوازمالتحریر هزینه کردند. در این محاسبه، «لوازمالتحریر» شامل انواع کاغذ و دفتر، خودکار و رواننویس، مداد، پاککن، لوازم نقاشی و سایر ابزارهای نوشتن و کار هنری میشود. این رقم در سال ۱۳۹۷به ۳۵هزار تومان، در ۱۳۹۸به ۵۰هزار تومان و در ۱۳۹۹به حدود ۶۱هزار تومان رسید. بعد از آن، شیب نمودار تندتر شد: متوسط هزینه در سال ۱۴۰۰حدود ۹۲هزار تومان بود، در ۱۴۰۱به حدود ۱۵۰هزار تومان رسید، در ۱۴۰۲از ۲۰۸هزار تومان عبور کرد و سرانجام در ۱۴۰۳به حدود ۲۹۸هزار تومان در ماه رسید. یک نکته مهم اما در خواندن این عدد وجود دارد: ۲۹۸هزار تومان متوسط خانوارهایی است که واقعاً خرید ثبت کردهاند. اگر خانوادههای دارای فرد زیر ۱۸سالی را که در آن ماه هیچ خریدی نداشتهاند هم با هزینه صفر وارد میانگین کنیم، متوسط سال ۱۴۰۳حدود ۸۹هزار تومان میشود. افزایش هزینه تا ۷۸۰هزار تومان در ماه آخرین داده مستقیم بودجه خانوار در این محاسبه مربوط به سال ۱۴۰۳است، اما میتوان با توجه به تورم تصویری تقریبی از ادامه مسیر ساخت. اگر تورم ۴۵.۵درصدی گروه «تفریح و فرهنگ» در سال ۱۴۰۴را به عنوان متوسط تغییر قیمت این سبد در نظر بگیریم، متوسط ۲۹۸هزار تومانی سال ۱۴۰۳به حدود ۴۳۴هزار تومان میرسد. به شرطی که خانوار قرار باشد به همان اندازه خرید کند. برای ۱۴۰۵هم اگر تغییر شاخص قیمت گروه تفریح و فرهنگ تا مرداد را مبنا قرار دهیم، برآورد هزینه به محدوده ۷۸۵هزار تومان میرسد. با این فرض، صورتحساب خرید لوازمالتحریر در کمتر از یک دهه حدود ۳۵برابر سال ۱۳۹۶شده است. برای خانوادهای با دو یا سه فرزند یا سطح درآمدی پایین، چنین افزایشی، فرا رسیدن مهر را از موعد شیرین، به یک نگرانی بزرگ تبدیل میکند. وقتی آموزش به تدریج کمرنگ میشود گرانشدن لوازمالتحریر بخشی از فشار بزرگتری است که خانوادههای برای آموزش فرزندان خود متحمل میشوند. مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی که در مورد «فقر آموزش» منتشر کرد، نشان داد که سهم هزینه آموزش از کل مخارج خانوار از ۴.۷۲درصد در سال ۱۳۹۷به تنها ۱.۰۱درصد در سال ۱۴۰۲کاهش یافته است. موضوعی که نشان میدهد با افزایش فشار معیشتی در این سالها، خانوارها ناچار شدهاند سهم کمتری برای سایر هزینهها، از جمله آموزش، کنار بگذارند. طبق این گزارش، هزینه حقیقی آموزش، یعنی هزینه پس از حذف اثر تورم نیز کاهش پیدا کرده و فشار برای دهکهای پایین سنگینتر است. مرکز پژوهشها تأکید میکند خانوادههای کمدرآمد بودجه کمتری به آموزش فرزندان اختصاص میدهند و این مسئله میتواند خطر ترک تحصیل و فقر آموزشی را افزایش دهد. به گزارش زومان، در شرایطی که هزینههای سنگین غذا و مسکن تبدیل به اولین دغدغه خانوادهها میشود، هزینههایی مانند آموزش و لوازم مورد نیاز آن به تدریج کمرنگتر میشوند. وضعیتی که قربانیان آن نسل آینده کشور خواهند بود. شما چه تجربهای از گرانی لوازمالتحریر دارید؟
